Het uitvoeren van een regioplan vraagt om samenwerking. Maar samenwerken is niet altijd makkelijk. Er kan op zoveel niveaus iets misgaan. Denk maar aan de verschillen die er zijn op het gebied van organisaties, mensen, expertises, verwachtingen, belangen en ga zo maar door. Hoe mooi en bijzonder is het dan dat er ook successen zijn! In dit artikel willen we beide kanten belichten: de worstelingen en de juichmomenten. Hetty Timmerman en Ingrid van der Veen delen ervaringen en tips over hun werk binnen het regioplan IJssel-Vecht.
Hetty Timmerman
Wat doe jij binnen het regioplan?
“Ik ben programmamanager Integraal Zorgakkoord voor de acht gemeenten Dalfsen, Hardenberg, Kampen, Ommen, Staphorst, Steenwijkerland, Zwartewaterland en Zwolle. Deze gemeenten zijn onderdeel van het netwerk Samen Gezond IJssel-Vecht. In mijn rol ben ik verantwoordelijk voor het sturen, verbinden en het bewaken van de voortgang van de regionale uitvoering. Ik richt me op de bovenlokale coördinatie, het creëren van samenhang tussen de acht gemeenten en het ondersteunen van de lokale IZA-projectleiders die in elke gemeente verantwoordelijk zijn voor de uitvoering.”
Kun je daar meer over vertellen?
“Het Integraal Zorgakkoord richt zich in de kern op regionale samenwerking, omdat veel opgaven simpelweg niet binnen de grenzen van één gemeente opgelost kunnen worden. Tegelijkertijd vindt de uitvoering plaats op meerdere niveaus: lokaal binnen iedere gemeente, maar ook bij regionale organisaties zoals ziekenhuizen en VVT-instellingen. Dat betekent dat we voortdurend schakelen tussen regionale gezamenlijke doelen en de lokale realiteit, waarin iedere gemeente zijn eigen context, politieke dynamiek en werkwijze heeft. Mijn rol is om die samenwerking te organiseren en te versterken, zodat gemeenten en zorgpartners elkaar weten te vinden en we de opgaven uit het IZA vanuit een gedeelde regionale koers kunnen realiseren, mét ruimte voor lokale verschillen.
Daarnaast richt ik me specifiek op het verbinden van zorg en het sociaal domein. Veel vraagstukken spelen precies op dat snijvlak. Daarom is het belangrijk dat gemeenten én zorgpartners vanuit Samen Gezond IJssel-Vecht goed samenwerken, kennis delen en elkaar tijdig weten te vinden.”
Hoe verloopt de samenwerking?
“Steeds beter. We weten elkaar vaker te vinden en versterken. Dat heeft tijd gekost, want goede samenwerking begint met elkaar leren kennen, elkaars perspectief begrijpen en vertrouwen opbouwen.”
Zijn er ook uitdagingen?
“Zeker. Schotten in financiering en wetgeving maken domeinoverstijgend werken soms ingewikkeld. Daarnaast is de werkdruk in alle organisaties hoog, waardoor het niet altijd makkelijk is om tijd vrij te maken voor de regionale samenwerking. Terwijl juist die samenwerking nodig is om de gezamenlijke opgaven te kunnen realiseren.”
Wat is een moment waarop de samenwerking bijzonder goed verliep?
“In de ketenaanpak Valpreventie werken zorg, sociaal domein en zorgverzekeraar samen, waarbij de regionale partners hun krachten hebben gebundeld. We zijn gestart in de gemeenten waar op dat moment de energie en ruimte lag. Vanuit die koplopers hebben we een regionale leidraad ontwikkeld waar alle partners zich aan committeerden. Door ervaringen en resultaten vervolgens actief te delen, konden andere gemeenten makkelijk aansluiten wanneer zij er klaar voor waren. Ik vind dit een mooi voorbeeld van regionale samenwerking. Samen bereik je meer en de inwoners merken het effect.”
De ketenaanpak Valpreventie is een mooi voorbeeld van regionale samenwerking. We zijn begonnen waar op dat moment de energie en ruimte was.
Hoe ervaar je de rol van Proscoop als projectleider of procesbegeleider?
“Bij de ketenaanpak Valpreventie had Proscoop een coördinerende rol. Dat was heel helpend. De medewerkers van Proscoop brachten structuur aan, hielden de voortgang in de gaten en zorgden ervoor dat alle betrokken partijen goed aangesloten bleven. Zij zorgden ervoor dat de samenwerking constructief en doelgericht was, waardoor konden we als regio stappen konden zetten.”
Heb je een gouden tip voor samenwerking?
“Gun jezelf en elkaar de tijd om te leren en te bouwen. Transformatie vraagt om domeinoverstijgend samenwerken, elkaars taal leren spreken en samen verantwoordelijkheid nemen. Dat lukt alleen als je durft te experimenteren, vertrouwen opbouwt en af en toe uit je comfortzone stapt. Dáár ontstaat echte beweging van zorg naar gezondheid.”
Ingrid van der Veen
Wat doe jij binnen het regioplan?
“Ik ben regiocoördinator van de ketenaanpak Kind naar gezonder gewicht binnen Samen Gezond IJssel-Vecht. Ik werk aan het opzetten van de ketenaanpak in de regio, het verbinden van professionals en het waarborgen van een integrale aanpak voor kinderen en hun gezinnen. Dit is vooral een verbindende rol waarin coördinatie en regie centraal staan. Ik zorg voor afstemming met en tussen gemeenten, de jeugdgezondheidszorg, zorgverzekeraar en uitvoerende professionals zoals centrale zorgverleners. Dat doe ik onder andere door het organiseren van bijeenkomsten en monitoring.”
Kun je daar meer over vertellen?
“In het regioplan hebben we de ambitie uitgesproken dat de netwerkaanpak voor kinderen met overgewicht en obesitas in alle acht gemeenten eind 2025 is geïmplementeerd. De ketenaanpak Kind naar gezonder gewicht (KnGG) is een aanpak voor kinderen en jongeren van 2 tot 18 jaar met overgewicht of obesitas, waarbij het hele gezin betrokken is. Het programma biedt ondersteuning door een centrale zorgverlener die het gezin begeleidt bij het opstellen van persoonlijke doelen voor een gezondere leefstijl. De aanpak gaat om meer dan het gewicht en kijkt verder dan alleen voeding en beweging. In de keten werken andere zorgverleners en maatschappelijke organisaties samen om onderliggende problemen, zoals stress of financiële problemen, aan te pakken. Het doel is niet om snel gewicht te verliezen. We willen graag dat kind en gezin zich prettiger voelen en duurzaam een gezonde leefstijl ontwikkelen. In deze aanpak bepalen deelnemers zelf bepalen welke doelen zij belangrijk vinden en dus ook waar zij aan willen werken. Meestal duurt de begeleiding twee jaar”.
Hoe verloopt de samenwerking?
“De samenwerking gaat goed en we hebben al veel meters gemaakt. Er is een actieve regionale werkgroep met betrokken samenwerkingspartners. We hebben hard gewerkt aan een regionaal dekkend aanbod van centrale zorgverleners in alle gemeenten en dat is gelukt! Zie Kind naar Gezonder Gewicht – GGD IJsselland. Op dit moment zijn we druk om ook een gecombineerde leefstijlinterventie voor kinderen in onze regio actief te krijgen, die vanuit de zorgverzekering vergoed wordt.”
Zijn er ook uitdagingen?
“Ja, die zijn er uiteraard ook. Het is altijd een afweging wat je lokaal en wat je regionaal oppakt. Elke gemeente heeft zijn eigen politieke context, wat het soms uitdagend maakt. Lokaal en regionaal werken samen om doelen te bereiken. De regionale aanpak bundelt krachten en kennis, terwijl er lokaal gewerkt wordt aan een praktische uitvoering die aansluit bij de specifieke lokale situatie. Lokaal en regionaal versterken elkaar!
Wat is een moment waarop de samenwerking bijzonder goed verliep?
“Een mooi moment was de start van de regionale opleiding tot centrale zorgverlener. Dat maakte dat – naast alle centrale zorgverleners die al eerder waren opgeleid – nu vanuit elke gemeente jeugdverpleegkundigen opgeleid werden in deze rol. Daarnaast geniet ik van momenten waarop mensen – die ik dan nog niet ken – mij benaderen om mee te denken in complexe situaties en we vanuit ons SGIJV-netwerk samen zoeken naar een goede oplossing. Daarin zie ik echt de meerwaarde van ons SGIJV-netwerk.”
Hoe ervaar je de rol van Proscoop als projectleider of procesbegeleider?
“Naast de ketenaanpak Kind naar gezonder gewicht zijn er nog vier ketenaanpakken: Kansrijke start, GLI (overgewicht en obesitas) volwassenen, Welzijn op recept/Sociaal verwijzen en Valpreventie. Samen met Proscoop coördineren wij op regionaal niveau deze ketenaanpakken. Daarin werken we intensief en positief samen! De samenhang van de ketenaanpakken is essentieel om domeinoverstijgend samen te werken in het zorg- en sociaal domein. De ‘Proscopers’ Henk, Maaike, Hans Peter en Maike als coalitiecoördinator voelen voor mij dan ook echt als collega’s.”
Heb je een gouden tip voor samenwerking?
“Zorg dat je elkaar ontmoet. Vorm een gemixte groep van bestuurders, coördinatoren, beleidsmakers, uitvoerende professionals en inwoners. Het elkaar kennen en spreken op verschillende niveaus maakt dat je in de praktijk echt stappen kunt zetten.”
Maike Smeenk
Als coalitiecoördinator Gezond Leven en Preventie is het laatste woord voor Maike Smeenk:
“Samenwerken aan een regioplan betekent elke dag schakelen tussen ambities, realiteit en mensen. De interviews met Hetty en Ingrid laten de zoektocht en de complexiteit zien. Maar ook wat er ontstaat als we elkaar weten te vinden: de energie die vrijkomt en de resultaten die we boeken.
In de beweging van ziekte & zorg naar gezondheid & gedrag staan onze inwoners voorop: wat hebben zij nodig? De beweging kan alleen slagen als we het sociale domein en de zorg met elkaar verbinden. Dat betekent: veel partijen die met elkaar moeten samenwerken. Wat Hetty en Ingrid vertellen zie ik zelf ook in de praktijk; samenwerken gaat nooit vanzelf.
Het vraagt tijd om elkaar te leren kennen, nieuwsgiering te zijn, je te verwonderen, elkaar te bevragen en van elkaar willen leren. Zo kunnen we patronen doorbreken en blijven we scherp en in beweging. Het vraagt moed om nieuwe stappen te zetten en vertrouwen te houden wanneer het even stroef loopt. De ervaringen van Hetty en Ingrid laten zien dat we de omslag naar gezondheid & gedrag echt kunnen maken. Daar mogen we trots op zijn!”